Bioasekuracja, nowe zagrożenia wirusowe, rola autoszczepionek i przyszłość szkolenia lekarzy weterynarii – o tym, jak wiedza kształtuje kondycję polskiej hodowli świń, opowiada dr n. wet. Marian Porowski, współpracujący Cedrob Swine Academy. Sprawdź, jak rozwijamy kompetencje zespołu i jakie wyzwania czekają branżę w najbliższych latach.
Stabilność i rozwój polskiego sektora trzody chlewnej opierają się dziś na zdrowiu stada, efektywności produkcji oraz konsekwentnej bioasekuracji. W obliczu zagrożeń epidemiologicznych i rosnących wymagań UE kluczowe znaczenie ma rzetelna, aktualna wiedza. W związku tym Zakład Usług Weterynaryjnych Cedrob S.A. konsekwentnie inwestuje w rozwój kompetencji zespołu, m.in. poprzez Cedrob Swine Academy, którą współtworzy i nadzoruje dr n. wet. Marian Porowski, doskonały ekspert leczeniu oraz zapobieganiu chorób trzody chlewnej.
W naszej rozmowie przyjrzymy się kulisom tej współpracy, roli dr. n. wet. Porowskiego w kształtowaniu właściwych zachowań oraz temu, jakie innowacje i regulacje będą kształtować polską hodowlę trzody chlewnej w najbliższych latach i w nadchodzącym Nowym Roku.
Omówmy aktualny model współpracy.
Aktualny system szkoleniowy działa od września 2023 r., a spotkania odbywają się co 1–2 miesiące, zależnie od potrzeb i dostępności ekspertów z całego świata. Dr Porowski wykorzystuje ponad 30 lat praktyki, promując holistyczne podejście: połączenie weterynarii z klimatem, żywieniem, dobrostanem i bioasekuracją. Współpraca rozpoczęła się jeszcze w 2004 r. z zespołem Gobarto S.A., lidera w produkcji mięsa czerwonego w Polsce i trwa nieprzerwanie, również po wejściu spółki do Grupy Cedrob.
W jakich specyficznych obszarach (np. nowe jednostki chorobowe, techniki diagnostyczne, protokoły leczenia) koncentruje się Pan na szkoleniu lekarzy?
Przyroda stale stawia nowe wyzwania. Od 2014 r. zmagamy się z ASF, a od 2019 r. zagrożeniem jest zjadliwy szczep PRRS „Rosalia”. Niedawno w Europie pojawiła się też pryszczyca, groźna dla zwierząt parzystokopytnych. Sytuacja ta wymaga od hodowców doskonałej bioasekuracji, a wsparciem mogą być również autoszczepionki ograniczające potrzebę antybiotykoterapii.
Mam przyjemność współpracować z profesjonalnym zespołem lekarzy i techników weterynarii, kierowanym przez pana dyrektora Grzegorza Trojanowskiego. Wysoki poziom pracy potwierdzają osiągnięcia zespołu — m.in. doktorat pani Pauliny Gawin oraz otwarcie przewodu doktorskiego przez pana Macieja Frelicha — co świadczy o świetnej atmosferze i zaangażowaniu całej grupy.
Jakie są największe wyzwania w szkoleniu kadry weterynaryjnej w dzisiejszych realiach polskiej hodowli trzody chlewnej?
Wyzwań jest bardzo wiele, oprócz powyżej wspomnianej bioasekuracji to konieczność ograniczenia stosowania antybiotyków ze względów bezpieczeństwa żywności jak również wymagań, które stawiają przepisy Unii Europejskiej. Dodatkowo w najbliższych latach czeka nas informatyzacja działalności służby weterynaryjnej we wszystkich jej aspektach. Konieczne jest zatem wspólne działanie lekarzy klinicystów z wszystkimi podmiotami, które uczestniczą w produkcji trzody chlewnej. Dlatego podczas szkoleń zapraszani są wybitni praktycy z takich dziedzin jak wentylacja, dobrostan, żywienie, w tym przedstawiane są programy nowych suplementacji diety pozwalającej na hodowlą najwyższej jakości prosiąt.
W jaki sposób szkolenia przekładają się na praktyczne działania na fermach czy mierzycie ich efektywność (np. spadek zachorowań, lepsze wyniki produkcyjne)?
Dzięki ścisłemu monitorowaniu wyników produkcyjnych w Gobarto S.A. widać poprawę efektywności, szczególnie w zakresie redukcji strat i lepszej konwersji paszy. Nowe procedury są regularnie oceniane na podstawie bieżących danych z ferm.
Jak ocenia Pan poziom świadomości polskich hodowców trzody chlewnej, szczególnie tych współpracujących z Gobarto S.A., w zakresie ryzyka chorób i konieczności stosowania zaawansowanej bioasekuracji?
Ogólnie u hodowców, jako szeroko pojętej grupy rolników poziom świadomości zagrożeń jest bardzo duży. Jednak sama świadomość to nie wszystko, pozostaje jeszcze realizacja procedur, które zmniejszą ryzyko wprowadzenia do stada chorób. Dlatego naczelnym zadaniem współpracujących z Gobarto S.A. lekarzy jest stałe przypominanie hodowcom o konieczności realizacji programów biobezpieczeństwa.
Proszę o wskazanie trzech najważniejszych zasad Bioasekuracji.
- Prawidłowa kwarantanna i aklimatyzacja zwierząt.
- Ochrona zewnętrzna – zwłaszcza transport (najczęstsze źródło patogenów), podwójne ogrodzenia i kontrola dostawców.
- Bioasekuracja wewnętrzna – edukacja personelu, ograniczanie przemieszczania się między sektorami, kontrola sprzętu.
W jaki sposób relacja lekarz-hodowca wpływa na skuteczność leczenia i profilaktyki w stadzie?
Skuteczność profilaktyki zależy od partnerskich relacji oraz rzetelnej dokumentacji, która pozwala łączyć koszty zdrowotne z wynikami ekonomicznymi. To fundament wspólnego sukcesu.
Proszę o wskazanie najważniejszych innowacji w sektorze trzody chlewnej z ostatnich lat.
Wśród kluczowych rozwiązań warto wskazać:
- lepszą diagnostykę i immunizację przeciwko grypie świń,
- rozwój autoszczepionek (m.in. przeciw Streptococcus suis, Staphylococcus hyicus),
- poprawę zdrowia jelit dzięki szczepionkom przeciw Lawsonia intracellularis.
Nowe narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne.
Możliwości stosowania antybiotyków będą się coraz bardziej ograniczać. Zbliża się czas, gdy wiele obecnie używanych antybiotyków zostanie wycofanych. Ostatni nowy antybiotyk wprowadzono w 1987 r., a firmy farmaceutyczne odchodzą od ich produkcji, koncentrując się na rozwoju skuteczniejszych szczepionek. Na bieżąco śledzimy nowe rozwiązania — zarówno szczepionki, jak i suplementy diety — które mogą pomóc ograniczyć konieczność stosowania antybiotyków do minimum.
Na koniec zapytamy o plany na najbliższą przyszłość? Jakie kierunki rozwoju oraz kluczowe inicjatywy planuje Cedrob Swine Academy na rok 2026 ?
Cedrob Swine Academy będzie kontynuować rozwój kompetencji zespołu, odpowiadając na zmieniające się wyzwania. Jednym z priorytetów stanie się monitoring zdrowia metabolicznego świń, rozwijany we współpracy z hiszpańskimi ekspertami oraz Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim. W 2026 r. planowana jest wizyta studyjna w Barcelonie w celu wdrożenia nowego programu badań.
Zdaniem roli dr. n. wet. Porowskiego, pytania w hodowli mogą pozostawać podobne, lecz odpowiedzi – dzięki postępowi nauki – zmieniają się nieustannie i powinny kształtować nowoczesną polską produkcję.